Opdracht 1: Schrijf voor jezelf in maximaal 10 woorden op welke beelden het woord ‘paradijs’ bij jou oproept.

• Tip 1: Ga bij jezelf na of een paradijs fijne, of ook nare beelden oproept. Als je kijkt naar afbeeldingen van het paradijs uit de tijd van Meyster, bijvoorbeeld door te zoeken in de verzameling van het Rijksmuseum, dan zie je dat de verdrijving uit het paradijs het vaakst door schilders is verbeeld. Dat was de verdrijving van de eerste mensen Adam en Eva, die in de bijbel door God uit het Paradijs verdreven worden omdat ze zich niet aan Gods voorschriften houden.
  
  Ook in latere tijden sprak vooral dat verhaal tot de verbeelding van kunstenaars. Hier zie je een zeefdruk van Lucebert uit 1970 (© Rijksmuseum, RP-P-2010-222-205): linksboven een zittende bebaarde man van wie een oog wordt uitgedrukt, linksonder een oranje wegrennende man die met een zwaard achterna wordt gezeten, rechtsboven Adam die verdreven wordt door een engel die ook een zwaard draagt.
  

‘T is Nimmerdor rontsom, van boven en ter zijen:
Wie sou, dit siende, niet vernoegen, en verblijden!
Verblijden met sijn God, die in dit Paradijs
Een vreughd ons gunt en geeft op allerhande wijs.

Als je 17e-eeuws Nederlands hardop voorleest, begrijp je het vaak beter. Dat komt omdat je dan op de klanken van woorden let (het klankbeeld), en niet op hoe woorden gespeld zijn (het woordbeeld).

Zo staat er in dit fragment ‘vreughd’ waar we nu ‘vreugd’ schrijven. Als je ‘vreugd’ hardop voorleest, valt dat verschil weg en hoor je opeens welk woord er staat.

Opdracht 2: Misschien lees je wel nooit (meer) voor, en is dit even wennen. Maar lees de zinnen uit Nimmer-dor hierboven een paar keer hardop voor jezelf voor. Ga ergens zitten waar niemand je kan horen, of doe het allemaal tegelijk in je klas, maar maak er wat moois van!

• Tip: Kijk even of je alle komma’s in de tweede regel begrijpt. Kun je er misschien wat weglaten bij het voorlezen, en loopt de zin dan beter

Opdracht 3: Lees de zinnen nog eens hardop voor en probeer of je er een ritme in kan vinden.

• Tip: Om dat ritme je kunt kijken welke delen van woorden (lettergrepen) meer nadruk (klemtoon) krijgen.

Opdracht 4: Lees de zinnen nog eens hardop en kijk of je sommige woorden anders uit kunt spreken dan ze er staan, zonder dat je het ritme van de zinnen verandert.

• Tip: bijvoorbeeld ‘sijn’ kan ‘zijn’ worden.

Opdracht 5: Lees nu de zinnen nog eens hardop, maar doe nu alsof je ze aan iemand voorleest.

Nu gaan we de zinnen vertalen, omdat dat je dan te weten komt wat de woorden in die zinnen in de 17e eeuw betekenden, en hoe de zinnen in elkaar zitten.

Naar wie verwijst bijvoorbeeld het woordje ‘sijn’ in de 3e regel, en hoe sluit die regel dus aan bij de vorige?

Opdracht 6: gebruik het online historische woordenboek WNT om alle woorden op te zoeken in dit fragment die je of niet kent, of waarvan je denkt dat ze in de 17e eeuw misschien iets anders betekenden dan nu.

• Tip 1: Een handleiding voor het gebruik van dit woordenboek vind je hier.
• Tip 2: In het 17e-eeuws maakten schrijvers heel vaak zogenoemde ‘beknopte bijzinnen’. Daarvan zit er ook één in dit fragment: “dit siende”. Kenmerk van een beknopte bijzin is dat er geen onderwerp in staat, geen persoonsvorm en geen voegwoord. Bij een vertaling, schrijf je die er wel in. Regel 2 wordt dan bijvoorbeeld: “Wie zou, als hij dit ziet, ….”

Opdracht 7 gebruik een chatbot om een vertaling voor je te laten maken.

• Tip 1: Je kunt de chatbot gebruiken die je meestal gebruikt.
• Tip 2: Misschien werkte je tot nu toe niet met chatbots, omdat ze veel energie gebruiken, of door bedrijven worden ontwikkeld die je niet wilt steunen. In dat geval is deze chatbot OLMo wellicht toch een optie voor je. Deze chatbot komt er in de The European Open-Source AI Index vergelijkenderwijs het beste uit als het gaat om respectvol gebruik van bronnen en energie.
• Tip 3: Als je een chatbot gebruikt, vraag dan goed door. Is de eerste vertaling die je terugkrijgt al goed, of zie je zelf dingen die de chatbot verkeerd doet (bijvoorbeeld omdat jij in het WNT een andere betekenis van een woord gevonden hebt dan de chatbot). Als je een chatbot gebruikt, vraag dan goed door. Is de eerste vertaling die je terugkrijgt al goed, of zie je zelf dingen die de chatbot verkeerd doet (bijvoorbeeld omdat jij in het WNT een andere betekenis van een woord gevonden hebt dan de chatbot). Welke verschillen zie je, of wat kun je verbeteren aan wat de chatbot voor je maakte?

Opdracht 8: leg alle informatie die je hebt nu naast elkaar, en maak een prozavertaling van het fragment die te begrijpen is voor je

‘t Is Nimmerdor rontsom, van boven en ter zijen:
Een By-hof om mijn huys, daer duysenden van Bijen
Den purp’ren Sparre-blos uyt suygen, om, getorst
Een blijden honingh-oegst te brengen aen haer vorst.

Nu je precies weet wat hier staat en waarom het er zo staat, ga je de stap nemen er voor anderen over te schrijven.

Doel van deze laatste opdracht is dat je alles wat je als lezer nu weet, denkt en voelt als schrijver over te brengen op een ander.

Opdracht 198 Kies uit opdracht A of B

Opdracht A	Hulp
In het gastenboek van Nimmerdor schrijf je als bezoeker een compliment aan Meyster, de eigenaar van de tuin waarin het woord ‘paradijs’ een belangrijke rol speelt.	Als je wat voorbeelden zoekt ter inspiratie, kun je kijken naar online gastenboeken over tuinen die je kunt bezichtigen. Wat schrijven bezoekers zoal?
Schrijf een compliment van maximaal 5 zinnen. Bedenk daarbij dat een compliment ook iets over jou zegt. Als jij zegt: “wat een pracht paradijs met paden zo recht als potloden”, dan laat je ook merken dat jij wel houdt van een tuin waarin alles recht en strak is.	Bedenk wat je het meest aansprak in wat Meyster schreef over Nimmerdor als paradijs. Wat is kennelijk jouw eigen idee over een paradijselijke tuin?
Gebruik wat je in de regels van Nimmer-dor berymt voor je compliment: die regels laten zien waar Meyster zelf trots op is, en daar wil hij vast graag een compliment over krijgen.	– in Nimmerdor is het net zo plezierig als in het bijbelse, hemelse paradijs – Nimmerdor is zo groen als het heldenveld in de klassieke onderwereld – Nimmerdor is een wonder van symmetrie en geometrie – Nimmerdor is zo vreedzaam als het paradijs in de Koran – Nimmerdor is als een paradijs op aarde
Check of je compliment echt complimenteus is: is er geen mogelijkheid dat Meyster het compliment verkeerd begrijpt?	Als je daar wat hulp bij wilt, kun je die hier vinden.

Opdracht B	Hulp
Je bent zelf tuinontwerper, en wil een bedrijf beginnen rond tuinen die aangepast zijn aan het huidige Nederlandse klimaat.	Verdiep je, als je daar nog niet zoveel over weet, in dat huidige Nederlandse klimaat. Dan kan bijvoorbeeld via de site van het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut).
Zoek naar een naam voor je bedrijf dat jouw idee over zo’n tuin in een beeld verwoord.	Dat beeld was voor Meyster “nimmerdor”. Als je je ogen dichtdoet en doet alsof je jouw klimaatbestendige tuin ziet, wat zie je dan?
Gebruik in je naam het soort pluspunten dat Meyster van Nimmerdor beschrijft.	– Nimmerdor is hemels – Nimmerdor overtreft klassieke idealen – Nimmerdor is een wonder van symmetrie en geometrie – Nimmerdor is vreedzaam a – Nimmerdor is een paradijs op aarde
Zoek een naam en dus een beeld door eerst voor jezelf te beschrijven wat het beeld allemaal moet uitdrukken.	Als je daar wat hulp bij wilt, kun je die hier vinden.

De Arabische Alkoran. Barent Adriaensz. Berentsma, Hamburg 1641.

De Alcoran, benevens Mahomets leven en een verhael van deszelfs reis ten een verhaal van des zelfs reis ten hemel. Alles van nieus door J. H. Glazemaker vertaalt, en te zamen gebracht. Amsterdam: Jan Rieuverts, 1658.

Backer, A.M, Blok, E. & C.S. Oldenburger-Ebbers (2021). De natuur bezworden. Een inleiding in de geschiedenis van de Nederlandse tuin- en landschapsarchitectuur van de middeleeuwen tot het jaar 2005. Rotterdam: De Hef publishers.

Baetens, C. (2022). Beschutten en bevrijden . Pastoraal verlangen en ecofobie in het hofdicht Nimmer-Dor Berymt (1667) van Everard Meyster. Jaarboek Zeventiende Eeuw, pp. 87–101.

Biblia sacra […] (1599). Antwerpen: J. Moerentorf. [Moerentorf-bijbel]

den Dulk, S. J. (2021). Verlangen naar groene wandelingen: De wording van het stadspark in Nederland 1600-1940. Amsterdam

Buisman, J. & A.F. V. van Engelen (2000). Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen. Dl. 4, 1575-1675. Franeker: Van Wijnen.

Delumeau, J. (2000). History of Paradise. The Garden of Eden in Myth and Tradition. University of Illinois Press.

Geerts, A. (2011). Nimmerdor te Amersfoort. Buitenplaats en landgoedbos. Cultuurhistorisch overzicht. Aanbevelingen voor bosbeheer. Amsterdam: Oldenburgers historische tuinen.

Pires Fernandes, I. (2016). ‘The utopia of paradise in architecture – gardens, countryside, and landscape in Roman and Renaissance villas’. In: Monteiro, M.R. & M.S. Ming Kong (red.). Utopia(s) – Worlds and Frontiers of the Imaginary. London: Taylor & Francis Group, 41-46.

Tellegen, S. en L. Coppejans (1992). Verbeeldend lezen. Den Haag: Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum.

Tuplin, C. (1996). The Parks and Gardens of the Achaemenid Empire. In: Achaemenid studies. F. Steiner.

Vergillius in vertaling (2008). Athenaeum-Polak & van Gennep.

Vogelzang, F. (2021). Buitenplaatsen en de Kleine IJstijd: Water en klimaatverandering. Amersfoort: Nederlandse Kastelenstichting.

De Vries, W. B. (1998). Wandeling en verhandeling: de ontwikkeling van het Nederlandse hofdicht in de zeventiende eeuw (1613-1710). Hilversum: Verloren.